Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda yazmak iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ve notalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları siler. Güç dilde zayıf fakat burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en belirgin aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış hızlı olduğundan aroma değişimi daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip sona erer zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro ismi ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle oda koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada duman birikirse ikinci çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı şaşar.